Бажы көзөмөлү: мааниси, негизги принциптери, уюштуруучулук формалары, куралдары жана ишке ашыруунун ыкмалары
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.65469/eijournal.2026.1.20Ключевые слова:
бажы органдары, бажы көзөмөлү, Кыргыз Республикасы, Мамлекеттик бажы кызматы, ЕАБР, бажы жөнгө салуу, экономикалык коопсуздукАннотация
Макалада Кыргыз Республикасынын бажы органдарынын ишмердүүлүгүнүн укуктук негиздери жана бажы көзөмөлүн жүргүзүү өзгөчөлүктөрү Евразия экономикалык биримдигине интеграциялоонун шартында каралат. Бажы тармагын жөнгө салган негизги укуктук актылар, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Конституциясы, ЕАБР Бажы кодекси жана улуттук мыйзамдар анализден өтөт. Айрыкча, Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигинин карамагындагы Мамлекеттик бажы кызматынын ыйгарым укуктуу аткаруу органы катары статусту жана функциялары каралат. Бажы органдарынын негизги максаттары жана ишмердүүлүк багыттары талданат: мамлекеттин экономикалык коопсуздугун камсыз кылуу, тышкы экономикалык ишмердүүлүк субъекттерине шарт түзүү жана эл аралык милдеттенмелерди аткаруу. Ошондой эле бажы органдарынын функциялары, укуктары жана уюштуруучулук структурасы көрсөтүлөт, бажы жөнгө салуунун эффективдүүлүгүн жогорулатуудагы ролу баяндалат. Евразиялык интеграция шартында бажы системасынын институционалдык өнүгүүсүнүн мааниси баса белгиленет.
##submission.citations##
Закон о таможенном регулировании [Электронный ресурс]: закон Кырг. Респ. от 24 апреля 2019 года № 52. – Режим доступа: http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/111908?cl=ru-ru.
Бексултанов А.А., Сунь И. Анализ «зеркальной» статистики двусторонней торговли между кыргызской республикой и Китайской Народной Республикой. Вестник Кыргызского государственного университета имени И. Арабаева. 2026. № 1/1. С. 582-590.
Бексултанов А.А., Тургунбекова К.Т. Исследование зеркальной статистики при реализации таможенного контроля в Кыргызстане и оценка взаимосвязей показателей таможенной статистики. М. Рыскулбеков атындагы Кыргыз экономикалык университетинин кабарлары. 2024. № 4 (65). С. 65-68.
Бексултанов А.А., Амеркулова Ж.Дж. Инновационные образовательные программы: пути реализации в условиях ограниченного финансирования. Вестник Кыргызского государственного университета имени И. Арабаева. 2025. № 3/2. С. 412-428.
Бексултанов А. А Тургунбекова, К.Т. Роль цифровизации в ускорении таможенного контроля. Известия Иссык- кульского форума бухгалтеров и аудиторов стран Центральной Азии, Бишкек, 2022, № 4 (39).
Тургунбекова, К.Т. Автоматизация таможенных технологий как условие эффективного таможенного менеджмента [Электронный ресурс] / К.Т. Тургунбекова, Ш.Ф. Миликбекова, Н.К. Суйналиева // Наука и инновационные технологии. 2021, № 2 (19), с 185-189.
Тургунбекова, К.Т. Инструменты таможенного контроля и их развитие [Электронный ресурс], Экономика и бизнес: теория и практика, 2024. № 1-2 (107), с 157-160.
Тургунбекова, К.Т. Необходимость таможенного контроля для экономики страны [Электронный ресурс] / Актуальные вопросы современной экономики, 2021, № 10, с 517-521.
Тургунбекова, К.Т. Развитие таможенного контроля в Кыргызской Республике [Электронный ресурс], К.Т. Тургунбекова, Н.А. Акылбекова, Б.А. Айдаркулова // Наука и инновационные технологии, 2023, № 1 (26), с 312-318.
Бексултанов А.А., Тургунбекова К.Т. Исследование зеркальной статистики при реализации таможенного контроля в кыргызстане и оценка взаимосвязей показателей таможенной статистики. Вестник НИУ КЭУ им. М. Рыскулбекова 2024. № 4 (65). С. 65-68.
Бексултанов А.А., Тагаев Т. Зарубежный опыт бюджетного контроля. Вестник Кыргызстана. 2018. № 2. С. 19-26.
Бексултанов А.А. Государственный финансовый контроль и его принципы в Кыргызской Республике. Научно-методический электронный журнал "Концепт". 2017. № 10. С. 126-130.
