Шамши жана Карабулак көрүстөндөрүнөн аялдардын зер буюмдары
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.65469/eijournal.2026.1.11Ключевые слова:
археология, көмүү буюмдары, материалдык маданият, аялдардын зер буюмдары, Карабулак жана Шамшы көрүстөндөрү, маданий мурастарАннотация
Карабулак жана Шамшы көрүстөндөрүнөн табылган аялдардын зер буюмдарын изилдөө чоң илимий мааниге ээ, анткени зергерчилик буюмдар байыркы элдин материалдык маданиятын, коомдук түзүлүшүн жана дүйнөтаанымын калыбына келтирүүнүн негизги булагы болуп эсептелет. Бул эстеликтерди изилдөө Борбордук Азия элдеринин ортосундагы маданий байланыштарды аныктоого жана байыркы доордон бүгүнкү күнгө чейинки зергерчилик өнөрдүн салтын байкоого мүмкүндүк берет. Аялдар кооздуктары эстетикалык гана эмес, ошондой эле коомдук статустун, ырым-жырымдардын жана дүйнөтаанымдын белгиси катары кызмат кылган. Азыркы учурда улуттук маданий мурасты сактоо жана улуттук идентификацияны бекемдөө маселеси өзгөчө маанилүү болгондуктан, бул археологиялык эстеликтерди илимий жактан изилдөө кыргыз элинин тарыхый-маданий мурасын байытуунун ажырагыс бөлүгү болуп саналат.
##submission.citations##
Абдуллаев, Б. Древнеферганское государство (Давань): социально-экомический аспект (по результатам археологических исследований) // Вестник Ошского государственного университета, 2025, (3), 75–100. https://doi.org/10.52754/16948610_2025_3_0_6
Баруздин Ю.Д. Кара-Булакский могильник // КСИА АН СССР. Вып. 80. М., 1960;
Баруздин Ю.Д. Карабулакский могильник // Труды Киргизского государственного университета. Вып. 3. Фрунзе, 1956;
Баруздин Ю.Д. Отчёт об археологических работах в Южной Киргизии в 1961–1962 гг. Фрунзе, 1962 (Архив ИЯЛИ АН Кирг. ССР).
Баруздин Ю.Д., Беленицкий А.М. Бронзовая пластинка из Кара-Булакского могильника // КСИА АН СССР. Вып. 69. М., 1957. С. 116–118.
Баруздин Ю.Д., Брыкина Г.А. Археологические памятники Баткена и Ляйляка (Юго-западная Киргизия). Фрунзе, 1962.
Бернштам А.Н. Кенкольский могильник. Л., 1940.
Брыкина Г.А. Погребальные сооружения и обряды Ферганы I тысячелетия н.э. // Из истории и археологии древнего Тянь-Шаня. Бишкек, 1995.
Брыкина Г.А. Юго-Западная Фергана в первой половине I тысячелетия нашей эры. М.: Наука, 1982;
Горбунова Н.Г. Кугайско-Карабулакская культура // Советская археология. 1983. № 4. С. 34–51.
История Кыргызстана с древнейших времён. Бишкек, 1996.
Кадырбаев М.К. Памятники ранних кочевников Центрального Казахстана // Тр.ИИАЭ АН Каз.ССР. Т. VII (Археология). Алма-Ата: 1959. С. 162-203.
Кенкольский могильник // Историческая энциклопедия. М., 1966. Т. 9;
Кожомбердиев И. Могильник Акчий-Карасу в долине Кетмень-Тюбе // Изв. АН Кирг. ССР, сер.обществ наук. Т. ІІ, вып. 3. Фрунзе, 1960-а.
Литвинский Б.А. Орудия труда и утварь из могильников Западной Ферганы. М.: Наука, 1978 (Могильники Западной Ферганы. Вып. IV)
Литвинский Б.А. Украшения из могильников Западной Ферганы. М.: Наука, 1973 (Могильники Западной Ферганы. Вып. III);
Мокрынин В.П. Кара-Булакский могильник (по материалам раскопок 1980-х годов) // Археологические памятники Кыргызстана. Фрунзе: Илим, 1987. С. 55–78.
Памятники культуры и исскуства Киргизии. Древность и средневековье. Каталог выставки, изд. «Искусство» Ленинградское отделение, 1983г.
